zaterdag , november , 17 2018

Alle berekeningen zijn bij voorbaat 'ergens' fout, maar niets berekenen is wellicht de grootste fout.

Hoe haal je 'je ondernemersinkomen' uit je bedrijfseconomische boekhouding?

De laatste tijd is er meer aandacht voor de cijfers van bedrijven. Het arbeidsinkomen is ondertussen een sleutelbegrip geworden. Gelukkig! Eindelijk! Nog meer dan dat, aub.

Voor de analyse kijkt men best even of alle resultaat beïnvloedende cijfers ook zijn ingegeven

  • Kort lopende bankkredieten en leveranciersschulden hebben niet alleen een grote impact op je eigen vermogen, maar kunnen ook het resultaat verlagen: recent zagen we een boekhouding waar meer dan 20.000 euro intrest aan kortlopende schulden niet waren verwerkt in de bedrijfseconomische boekhouding.
  • In de post personeelskosten zijn er toch wat verbeteringen mogelijk.
    • Op veel bedrijven werken familieleden, vrienden, fans, stagairs mee zonder dat daar een personeelskost tegenover staat. Gaat je kostprijs per ha, per geproduceerd product niet stijgen als al die ‘gratis’ arbeid wegvalt?
    • Wanneer sommige medewerkers ook gehuisvest zijn, hou je best ook rekening met de extra kosten voor huisvesting (EGW, herstelling, onderhoud, afschrijving).
  • Hou rekening dat het niet-arbeidsinkomen uit premies en subsidies steeds meer in vraag wordt gesteld. Misschien is het toch wel verstandiger om een inkomen uit arbeid/ productie apart te berekenen.
  • Er is een groot verschil tussen bedrijven met veel eigen vermogen en weinig eigen vermogen. Door een rentevergoeding te rekenen voor je eigen vermogen, wordt dit verschil afgevlakt. Met de huidige rentestand is dit misschien te verwaarlozen.
    Voorwaarde is wel dat het eigen vermogen correct is berekend.
  • Voor de grondgebonden teelten is er een groot verschil tussen eigen grond, landbouwpacht en seizoenpacht (noodzakelijk voor de verplichte teeltwisseling bij sterk gespecialiseerde bedrijven: 1/4, 1/5). Bedrijven met zeer veel landbouwpacht voor een lange termijn komen goedkoper uit. Voor eigen grond rekent men best een fictieve pacht of minstens rentekost, en voor seizoenpacht noteert men best de werkelijk betaalde pachten. 

Wil je als ondernemer vergoed worden voor eigen arbeid? Inkomen uit arbeid

  • Hoeveel uren werk zijn nog niet geboekt: eigen arbeid, arbeid van familieleden (van kinderen tot opa/oma) en vrijwilligers?
    Heb je er geen idee van: reken dan eens de arbeidsdruk op je bedrijf uit, en trek er alle betaalde personeelsuren van af.  
  • Welk uurloon zou je moeten hanteren als ‘eigen uurloon’? Wie de tool Kostprijs van een uur werk eens gebruikt voor vreemde werknemers , ontdekt snel dat het bruto uurloon veel hoger is dan verwacht. Ga je als zelfstandige uit van een hoger of een lager loon dan je werknemersloon.
  • Bovenop je fysiek werk, moet je als ondernemers dagelijks / wekelijks veel tijd besteden aan je administratie: financiële administratie, technische boekhouding, autocontroles bijhouden, personeelsadministratie voorbereiden en corrigeren, subsidies aanvragen, enzovoort…
    • Is deze managementarbeid’ gelijkwaardig aan de fysieke arbeid, duurder of goedkoper?
  • Hoeveel niet producerende / verdoken uren heb je? Controles en inspectie leiden zelden tot een uurloon. Landbouwers verliezen wel minder tijd om zich te verplaatsen naar het werk, maar verliezen meer tijd aan inspectie en controle. En dit grapje blijft maar duren.
    De stress, eventuele boetes en sancties worden niet gerekend.   
  • Als je uren x eigen uurloon berekent, heb je dan voldoende om met het gezin van te leven? Indien niet, dan moet je eigen uurloon hoger gezet worden.
  • De vergelijking van arbeidsinkomen per jaar met werknemers vertelt weinig, als je beseft dat een koppel (2 x 250 dagen x 10 uur=) 5.000 uren werkt per jaar.  Een gezinsbudget van 25.000 euro per jaar / 5000 uur, vraagt minstens 5 euro netto loon per uur. 

Ondernemersvergoeding legt uit waarom je zelfstandig blijft

Door alle kosten (inclusief je arbeidskosten voor eigen arbeid) af te trekken van je opbrengst, krijg je je ondernemersloon.
Dit overschot is een vergoeding om

  • je vergoeding voor eigen vermogen (indien nog niet gerekend bij de kosten, zie hierboven).
  • conjunctuurschommelingen op te vangen
  • je klimaatrisico in te dekken (zie premies voor klimaatverzekering/ha)
  • je technisch risico (ziektes, plagen in teelt, risico voor ongevallen en brand)
  • je marktrisico (het prijsverschil tussen termijnmarktprijs en de fysieke marktprijs).
  • je betalingsrisico 
  • je premies voor sociale rechten (let op de premie voor arbeidsongeschiktheid en reserve voor vervangende arbeid)
  • je pensioenopbouw.
  • voor nemen van verantwoordelijkheid over heel de zaak
  • voor het ondergaan van  stress, het hebben van zorgen,
  • voor het leiding geven. (planning en organisatie)

‘Ja maar, ….

Veel ondernemers in de land- en tuinbouw huiveren van deze berekening.
‘Je hebt goede en slecht jaren’ ‘Het past niet’. ‘Ik wil er niet over denken. ‘ ‘Stel dat het resultaat tegenvalt’ ‘Ik doe het zo graag’.

Een of meerdere slechtere jaren worden er niet gerekend, wegens de “verwachte hoogconjunctuur”.

Wie echter in een hoogconjunctuur onvoldoende verdient om alle verliezen van de laagconjunctuur terug te verdienen, maakt best toch van in het begin de volledige berekening van de ondernemersvergoeding.

Wel overwogen maken veel niet gerekende kosten in bovenstaande lijst, wel degelijk deel uit van de werkelijke kostprijs, die zou kunnen gehanteerd worden bij de start van Fair Trade in onze regio. Het zou echter ook betekenen dat voedsel duurder wordt en daar knelt wellicht het schoentje. Maar wie weet, is er toch een aandachtig lezer, die er werk van maakt. 

Het is maar een suggestie.
Zelfstandigen beslissen voor zichzelf, omdat ze de gevolgen er altijd wel willen bij nemen. 

Top