maandag , maart , 25 2019

Communicatie en focus

Van probleemspiraal naar oplossingsspiraal

Mensen zijn vaak geneigd om zich bij problemen te focussen op het probleem, eerder dan op de oplossing. Deze probleemspiraal illustreert hoe focussen op het probleem (bv. bij een probleem op het bedrijf) kan leiden tot een verstoorde samenwerking op het bedrijf waardoor men riskeert in een probleemspiraal terecht te komen.
Heel typisch interactiepatroon tussen mensen wanneer er zich een probleem voordoet: er loopt iets mis, we gaan zoeken naar de oorzaak om ook de schuldige te vinden, we beschuldigen de andere van wat misgelopen is en gaan onszelf verdedigen. Hierdoor geraakt de samenwerking verstoort, wordt er nog meer gefocust op het probleem en men komt in een draaikolk terecht die helemaal niet naar een oplossing leidt.

VOORBEELD:
Vader André klaagt bij zijn zus Carine (tegelijk buurvrouw) over zijn zoon Wim. Hij is de opmerkingen van zijn zoon beu en kan het niet langer verdragen dat hij hem altijd beveelt. Carine vraagt: 'Wat is er dan gebeurd?' en krijgt een heel herkenbaar verhaal te horen. Wim heeft André aangesproken op een taak die hij zijn vader had toevertrouwd, (bv spuiten van de bieten; Wim vond dat het niet secuur genoeg uitgevoerd was). André vindt de kritiek onterecht. Carine gaat mee in de klaagzang van André en vertelt op haar beurt wat haar tegenstaat bij Wim. (Als tante doet zo ook hier en daar wat werkjes op de boerderij). Ze vinden elkaar helemaal! Samen vragen ze zich af of Wim het eigenlijk wel apprecieert wat ze allemaal doen, zou hij de werkdruk niet aankunnen van de voorjaarswerkzaamheden? Zou het feit dat de relatie met Wim en zijn vriendin stukgelopen is hem zo'n norse jongen gemaakt hebben?

Zo'n gesprek lucht misschien even op, maar helpt André niet veel vooruit. Integendeel, hij zal geneigd zijn om zijn oordelen over Wim te bevestigen. Carine zal door dit gesprek Wim ook anders gaan bekijken en zich op haar beurt steeds meer storen aan die irritante trekjes van hem.


Hoe kunnen we aan de probleemspiraal ontstappen en de weg van de oplossingen inslaan?
Daarvoor is het nodig om de blik van het probleem naar de oplossing te richten.
Stel dat Carine zou vragen aan haar broer André: "wat wil je in de plaats?" André: " Ik zou willen dat hij me vertrouwt en respecteert. '
Carine: "Waaraan zou je dat merken?"
André: ' Wel, hij zou me op tijd laten weten wat hij verwacht en me de ruimte en tijd laten om mijn werk om het werk op mijn manier te doen en hij zou ook eens iets goeds kunnen zeggen over het resultaat.' Carine: 'Oke, wanneer is dat al gebeurd, al is het maar even? '
André: 'Zeer zelden, maar toch één keer, bij het ploegen.'

Het gesprek neemt een heel andere wending.
In plaats van te spreken over wat André niet wil, is het veel constructiever om te praten over wat hij wél wil. Enkel spreken over wat je in de plaats wilt, geeft richting aan het gesprek, maar dit is nog niet genoeg. André zal echt geholpen zijn als hij weet wat hij kan doen om daar te geraken. Daarom is het nuttig om hem te laten praten over wat hij anders deed op de momenten waarop het beter ging.

Carine: 'Wat deed jij toen anders?'
André: 'Ik heb hem toen meer verteld over waar ik mee bezig was en hoe ik het zou aanpakken'
Carine: 'En wat nog meer?'

André: '… Ik herinner me dat Wim en ik vroeger ook meer met elkaar praatten over vanalles en nog wat. Dat was wel leuk, maar sinds we een uitbreiding gehad hebben vinden we de tijd niet meer.'

Het gesprek wordt helemaal nuttig wanneer André zelf gaat ontdekken welke kleine stap hij zou kunnen zetten, die de werkrelatie met Wim al iets zou kunnen verbeteren.

Carine: ' Wat zou je kunnen doen om je werkrelatie met Wim iets te verbeteren?'
André: ' Misschien zou het goed zijn om nu ook meer informatie door te spelen aan hem. En ik ga morgen, net als vroeger, gewoon eens met hem babbelen.'

Top