zaterdag , oktober , 16 2021

De voorbereiding van een samenuitbating duurt meer dan een jaar.

Hoe start je een samenuitbating op?

Enkele bedenkingen en startvragen

Bij de opstart van een samenuitbating neem je best contact op met een bedrijfseconomisch adviseur, die je kan helpen denken aan alle facetten, die belangrijk kunnen zijn. Dit leg je best vast in een familiecharter: Je maakt afspraken met de familie over het familiebedrijf en over de rol van de familie daarin. Elk charter is maatwerk, maar er zijn verschillende dingen, die er niet in mogen ontbreken.

Als voorbereiding kan je de 8 musts van het familiecharter nalezen. Deze zijn geschreven voor een gemiddeld familiebedrijf.

De verschillende rollen van de overnemer en overlater.

  • Is de overlater bereid om op termijn zijn leiderschap los te laten?
    • Heeft hij een termijn van stopzetting voor ogen? Op zijn vroegst? Ten laatste (pensioengerechtige leeftijd?)
      • Zijn de kredieten afgestemd op een mogelijke vervroegde stopzetting (denk aan de wederbeleggingsvergoeding).
    • Hoe gaat hij daarop reageren?
      • Als een monarch: "Ik blijf baas tot de dood"?
      • Als een ambassadeur: "De dag dat ik de baas niet meer ben, ben ik weg en trek ik me er niets meer van aan"?
      • Als een generaal: "De dag dat ik de macht afgeef, ga ik op zichtsafstand staan; en de dag dat mijn opvolger iets fout doet, dan neem ik de macht terug."
      • Als een adviseur: "De dag dat ik de macht afgeef, geef ik alleen nog advies wanneer ik hiernaar expliciet gevraagd word."
    • Welke rol zal de partner van de overlater hierin spelen?
    • Is toekomstige overlater bereid om bij de bedrijfsontwikkeling voor of tijdens de samenuitbating rekening te houden met de visie /goesting van de overnemer?
  • Is de overnemer bereid/in staat om nog veel te leren over de geest van het bedrijf?
    • Heeft hij voor de start al zicht op de financiën? Gaat hij de administratie overnemen?
    • Welke competenties heeft hij al?
    • Welke competenties gaat hij nog moeten leren?
    • Wat met de competenties, die hij niet kan aanleren?
      • Kan hij die inkopen? Is er voldoende inkomen hiervoor?
      • Kan hij het bedrijf vereenvoudigen?
    • Is hij zich bewust welke elementen het moeilijk maken voor de overlater om los te laten?
      • Weerstand vanuit de overlater zelf ?
      • Weerstand van de omgeving, collega's, familie?
    • Hoe lang kan hij de rol van jongere verdragen?
      • Heeft hij hiervoor een periode voor ogen, die lang genoeg is voor de overlater?
      • Hoe gaat zijn partner (en omgeving) hierop reageren?

Is het bedrijf rijp voor een samenuitbating?

  • Moet het bedrijf nog klaargezet worden?
    • Moeten er nog machines gekocht worden?
    • Moeten er nog gebouwen gezet worden? Kan dit vergund en gefinancierd worden? Zijn er voldoende middelen voor bedrijfskapitaal en eigen inbreng in de investering?
  • Is er rekening gehouden met de fiscale facetten?
  • Is er rekening gehouden met de subsidiemogelijkheden?
  • Is het bedrijf dan leefbaar voor 2 volwaardige gezinnen?
    • Zou het bedrijf bij verkoop ook een inkomen kunnen bieden voor 2 gezinnen? Indien niet: waarom wel als het in de familie blijft?
  • Is het bedrijf nog leefbaar na de samenuitbating?
    • financieel: de overnemer zal nog een deel roerend van de overlater moeten financieren.
    • adminitratief: kan de overnemer alle administratie aan? Of moet er een vereenvoudiging van teeltgamma gebeuren?
    • arbeidsdruk: kan de overnemer alle arbeid aan? Kan hij samenwerken met betaalde krachten? Is er een systeem mogelijk van vrijwilligers?
    • emotioneel: kan de overnemer de tegenslagen emotioneel aan?
    • familiaal: heeft de overnemer na de samenuitbating nog een privé-leven?

Tussenstopvraag: Zijn er persoonlijke voorwaarden over de overnemer?

Geen enkele ouder verwacht of hoopt dat zijn opvolger alleenstaande blijft. En welke overnemer wenst nu een familiebedrijf zonder partner, en zonder opvolger? Nochtans blijven 1 op 6 boeren en tuinders alleen op het bedrijf.

  • Worden alle bovenstaande vragen op dezelfde manier beantwoord, indien de opvolger (onverwacht) alleen blijft op het einde van de samenuitbating?
    • Heeft hij dan - volgens de overlaters- voldoende competenties?
    • Is het bedrijf -volgens de overlaters - dan nog steeds aangepast aan zijn mogelijkheden?
    • Moeten er andere successie-afspraken gemaakt worden over het familiebedrijf? Uw notaris kan u inlichten over de mogelijkheden van alternatieve verdeling vruchtgebruik (overnemer) - naakte eigendom (andere kinderen).
    • Kunnen de overlaters dan evengoed het bedrijf loslaten na de samenuitbating?

Indien je doorgaat met de opstart van de samenuitbating:

Waar moet je het op voorhand over eens zijn?

  • Hoe worden de bedrijfsonderdelen onder mekaar verdeeld?
    • Elk een aparte tak: van begin tot eind?
    • Samen over heel bedrijf: de ene doet meer het fysieke werk, de andere doet meer ander werk?
  • Hoe worden de inkomsten van de samenuitbating verdeeld? Redenering ter inspiratie.
  • Hoe worden de bevoegdheden verdeeld?
    En wat gebeurt bij een meningsverschil?
  • Hoe wordt er beslist over investeringen?
    Wie heeft het beslissingsmandaat bij dringende aankopen?
  • Hoe organiseer je de stopzetting van de samenwerking?
    • Wanneer? Je kan dit best op voorhand vastleggen.
    • Hoe is de aandelenoverdracht gepland tussen familieleden / partners?
      • Let op: er zijn beperkingen in verband met overdracht van aandelen in bvba en lv: Bespreek dit reeds bij de oprichting van uw vennootschap.
    • Hoe ga je de waardebepaling van de gemeenschappelijke goederen vastleggen?
    • Wat gebeurt er met de productierechten?
      • Worden die automatisch ter beschikking gesteld aan de verderzetter van het bedrijf?
      • Of dreigt er een verkoop?
    • Wat wordt er geregeld rond het gebruik van de gronden en de gebouwen?
      • Worden die verpacht of verkocht?
      • Alleen aan de verderzetter van het bedrijf of speelt dan terug de markt?

Denk goed na over de toekomst van de stopper/overlater van de samenuitbating.

  • Gaat hij/zij nog fulltime werken?
    • Op het bedrijf van de samenuitbating?
    • Elders?
  • Gaat hij/zij op pensioen?
    • Hoeveel mag hij/zij dan bijverdienen?
    • Tijdsbesteding? Vrijwilligerswerk bij vzw Boeren op een Kruispunt?
  • Heeft hij/zij recht op ziektenuitkering/invaliditeit?

Lees hier meer over in de brochure: 'Een nieuw begin voor een beter leven voor jezelf en je gezin'. Laat u inlichten wat de mogelijkheden zijn rond overdracht van onroerend goed op het einde van de samenwerking. Er zijn serieuze verschillen rond kosten en gevolgen voor de erfgenamen.

  • Verkoop
    • registratiekosten
    • notariskosten
    • hypotheekkosten
    • kredietkosten
  • Schenking
    • rechten
  • Successie (erfenis)
    • rechten
  • Verpachten (pachtregels)

Laat u inlichten wat de mogelijkheden zijn rond overdracht van productierechten op het einde van de samenwerking.

  • MTR-rechten
  • Zoogkoeienrechten
  • Suikerbietenquotum
  • NutrientenEmissieRechten of NERs
    • Marktwaarde/ Ner
    • 25% afroming door de Mestbank?
    • Belastbaar 16 - 33%

aanmelden homepage

Ik we​ns hulp

Vraag gratis ondersteuning door vzw Boeren op een Kruispunt:

Ja, ik wens hulp

Of bel gratis 0800 99 138
Of 09 330 67 43

Top