Je bent hier : Projecten  >  Reset Nieuw Programma  >  De Mythe
woensdag , februari , 24 2021

We rijden naar de toekomst en kunnen enkel in de achteruitkijkspiegel kijken... Maar rijden doen we. (Marshall Mc Luhan)

De mythe van de knop omdraaien voorbij

Eerst even dit

Ik ben een bofkontje. Ik ben opgegroeid in een liefdevol gezin, mijn familie draagt zorg voor me en ik heb tot nu toe geen grote financiële problemen gekend. Ik heb geweldige kinderen en mijn man zijn koppigheid heet vastberadenheid en volharding in moeilijkere tijden. Bovendien heb ik een paar jeugdvriendinnen die de tand des tijds hebben doorstaan. Verder een groot netwerk (voor wat het waard is) en vrienden die de moeite gedaan hebben om de laatste jaren alle toestanden en hierbij ook het uitgebreid gamma aan gevoelens erbij te nemen.
Ik sta dus bevoorrecht in de startblokken bij het verhaal dat komt.

In de wachtzaal

Op een dag zit ik in de wachtzaal, voor een controleonderzoek. Het went wel na enkele jaren, die onderzoeken, al is de schrik om te hervallen in deze wachtzaal altijd heel dichtbij. Ik denk ook terug aan mijn broer, die ik anderhalf jaar nadat ik de diagnose kreeg, ben verloren aan een depressie. Ik denk terug aan die avond dat ik aan mijn zus en broers vertelde dat ik kanker had, en hoe hij bij het afscheid zei: ‘Je weet veel niet, maar één ding weet je wel… je gaat vanaf nu veel uren in een wachtzaal doorbrengen. Veel moed en geduld!’ Hij verwees naar de vele uren die we samen met onze ouders in het ziekenhuis hadden doorgebracht. En ja, er gaat geen wachtzaal aan me voorbij, of ik denk aan zijn uitspraak.
Mijn broer was tijdens de chemo en de bestraling fantastisch. Hij bleef trouw één keer per maand een avond bij ons thuis kaarten. Soms lukte dit voor mij maar een uurtje, maar het was de moeite, al was het maar omwille van zijn humor. Mijn kinderen waren al even zot van hun nonkel. En hij was een goede vriend van mijn man. Hij was er helaas niet meer om mijn man aan te moedigen en hem af en toe op wat humor te trakteren toen die ziek werd.
Naast mijn stoel staat een tas met propere kleren. Twee verdiepen hoger ligt mijn man. Nu al een maand. Het is al heel zwaar geweest het afgelopen jaar. Moeilijke diagnose, zware therapie, veel wachtzalen. Hij werd door het ene ziekenhuis al opgegeven, in een ander ziekenhuis wou een chirurg nog een ultieme poging ondernemen. ‘Wil je een kans op overleven dan ga ik u moeten neermeppen, en we zullen zien hoever je terug gaat recht geraken. Je weet hoe je de operatie ingaat, niemand weet hoe je er zal uitkomen.’ De eerste barrière is genomen: hij heeft de operatie overleefd. Maar het herstel verloopt moeizaam. Een processie van Echternach, soms ook achteruit (1 stap voorwaarts, 2 stappen achteruit).
Dit lijkt uitzichtloos. En ik denk: dit zal wel het dieptepunt zijn…

Er kwam geen einde aan

Maar wat kwam was niet veel beter. Eénmaal thuis waren er nog zoveel zorgen. ‘Zijn kansen zijn beter als u voorziet om zorgverlof te nemen’, hadden ze gezegd. En zo bleef ik een half jaar thuis. Er is een periode geweest dat mijn man totaal afhankelijk was van mij, en dat ik hooguit een half uurtje weg kon terwijl hij sliep. Voor deze situatie had geen van beiden gekozen, en wat moesten we hiermee? Naast een nieuw rollenpatroon, werd onze leefwereld ook kleiner.
Er volgde nog een operatie, enkele medische dieptepunten, massa’s vragen over in hoeverre zijn levenskwaliteit zou verbeteren, ging hij ooit nog kunnen werken, normaal kunnen leven, enz…
Drie opgroeiende kinderen trachtten ondertussen het beste te maken van hun studies, terwijl ze thuis zagen wat ze zagen. Niemand wenst dat zijn kinderen toe.
Na een tijdje ging ik weer aan het werk. Ook daar vlotte het niet. Nood aan verandering? Tja… begin maar eens in deze omstandigheden. Dus zit je vast.

De wereld om je heen verandert

Stilaan lijkt het alsof je omgeving hoofdzakelijk bestaat uit drie soorten medemensen: diegenen die je een abnormaal straffe madam vinden (niet dus), diegenen die ocharme zeggen (hoeft niet), en diegenen die vinden dat er al lang niet meer met je te leven valt (ja sorry, hé!). Blijkbaar is het slechts weinigen gegeven om zomaar zoals vroeger met je te praten over dagelijkse dingen, en jouw gewone ik te blijven zien. Althans, dat denk je dan. Achteraf gezien was het misschien niet zozeer de omgeving die veranderde, maar keek ikzelf anders om mij heen, en verloor ik stilaan de pedalen?

Sterk? Ik?

Ik heb mijn sterke kanten. Maar ik ben diep gegaan. En ik niet alleen. Dicht bij mij zag ik allemaal mensen die heel erg hun weg moesten zoeken. Voor een stuk samen, maar tegelijk ook ieder voor zich, een persoonlijk traject. Elkaars tempo hierin aanvoelen is al een oefening op zich.

2018

Ons gezin heeft zo goed en zo kwaad als mogelijk het leven terug op de rails. Om te beginnen: we zijn er nog allemaal.
Sommige dingen zullen nooit meer zijn zoals voorheen. Na twee jaar te proberen met deeltijds werken, is mijn man intussen bijna een jaar permanent thuis. Wat niet lukt, lukt niet. En daar heb je je dan uiteindelijk bij neer te leggen. Activiteiten en dagritme worden nog vaak bepaald door wat de gezondheid die dag brengt.
Het wordt ook duidelijk dat niemand van ons zomaar kan wissen wat er allemaal gebeurd is. De kinderen leven ook nog steeds met de wetenschap dat beide ouders zeer jong met de gezondheid begonnen te sukkelen. De onderzoeken en bijhorende onzekerheden blijven. En die nonkel, het blijft moeilijk te aanvaarden hoe we hem verloren. Om nog maar te zwijgen van de vele zware momenten, die gewoon in de herinnering blijven hangen.
Maar we leren elke dag beter met dit alles om te gaan. We genieten van wat wel kan. Mijn man vond nieuwe bezigheden, en probeert zo vaak mogelijk te genieten van buiten te zijn. Lopen lukt niet goed, fietsen beter. Hij helpt meer in het huishouden dan vroeger, ik ging de uitdaging aan van een nieuwe job in een andere sector. We eten anders, gaan anders op uitstap, onze dagindeling is anders. Maar op onze manier geraakten we dit jaar wel in Italië. Met de auto, want vliegen lukt niet. En ik kook meer op reis, want de olijfolie is er net te veel aan. Maar we doen het.
Het lukt me ook om terug plannen ‘voor volgend jaar’ te maken. Geen evident gegeven. Na een moeilijke diagnose leef je eerst van dag tot dag, tot je meer perspectief krijgt. We hadden dit niet één maar twee keer meegemaakt in ons huis.
De kinderen vinden stilaan hun weg in ’t leven. Studies grotendeels voorbij. Ze leggen hun eigen puzzel.
Zelf hou ik er ondertussen ook een nieuwe hobby op na. Eentje om de conditie wat op te krikken. Op mijn niveau, want meer zit er niet echt meer in. Maar ik ben fier dat ik het doe.

De knop omdraaien

Maar het belangrijkste is de rust in het hoofd, het gewone geluk, dat we stilaan terugvinden. En als ik hierop terugkijk, dan was de weg hier naartoe heel anders dan hoe we het in onze taal vaak omschrijven:
- What doesn’t kill you makes you stronger? Hoezo? Ik denk dat ik juist zachter werd.
- Je groeit als gezin naar elkaar? Enig idee hoeveel stress dit alles in een gezin brengt? Ik ken gemakkelijkere manieren om elkaar graag te zien.
- In nood ken je je vrienden? Misschien. Maar alle lof voor mijn vrienden die ook nu nog blijven, nu de nood wat minder is. Er vallen er wel wat af als het verhaal wat minder dramatisch wordt en eerder langdradig.
- De knop omdraaien? Ik heb geregeld gezegd dat ik een knop had omgedraaid. Maar eerlijk… ik zou nog steeds niet weten wat dit wil zeggen of hoe je dit doet… En ik zag het ook niet meteen bij de andere gezinsleden zomaar ‘met een knopje omdraaien’ lukken.
Wat ik wil zeggen is dit: als er harde noten te kraken vallen, verwacht ik nooit meer dat het met een knopje te regelen valt. Ook niet in het hoofd. Ook niet bij een ander. Als je leven overhoop ligt, dan heb je eerder een heel mengpaneel nodig om het liedje terug harmonieus te krijgen. Met jezelf, binnen je relatie, je omgeving. Praktisch en financieel. Aanpassen, proberen, opnieuw proberen. Jezelf en de ander tijd gunnen. Hulp zoeken en aanvaarden. Dat is een lange weg.

’t Is uit met het lief

Ik kreeg vorige week om 8u ‘s morgens een sms-je: ‘Ma, moet je vandaag werken?’ Ik bel meteen om te vragen wat de vraag achter de vraag is. Het blijkt plots, twee weken voor het afstuderen, uit te zijn met het lief. Alle toekomstplannen in duigen. Dochter in zak en as. Natuurlijk beseffen we beiden meteen wel dat dit iets is dat met de jaren zal vervagen. Maar we spreken dit niet uit. Integendeel, we praten over al die dingen die nu gaan veranderen, en hoe ze hier een weg in zal moeten vinden. Van eenzaamheid tot waar gaan wonen, van gemeenschappelijke vrienden tot de kindjes die er de eerste jaren nu ook niet meteen gaan zijn. Zal ze de knop binnenkort omdraaien? Ach, natuurlijk niet. Wie denkt er niet nog af en toe aan zijn jeugdlief, zelfs niet bij het lezen van deze vraag? Maar ze zal wel haar leven aanpassen en openstaan voor het nieuwe.

Ik vertel haar over de vraag die ik kreeg om te getuigen over dingen die een ‘voor’ en een ‘na’ gaven in het leven. Ze lacht spontaan ‘Oei ma, keuzestress zeker?’ We filosoferen even verder over de reset-knop… en besluiten dat we met die mengpaneeltjes in ons hoofd toch verder geraken dan met zo’n knop.

Als je ’s morgens melk in je koffie doet, besef je dat veel maar nooit alles zal veranderen

Het lijkt een spreuk van op het internet, maar het is gewoon een geruststellend besef dat op een ochtend in mij op kwam.
Lees je nog even de eerste zinnen van dit verhaal opnieuw? Noem me dus niet sterk en zeg niet ocharme. Mijn koppige fierheid laat het trouwens niet toe.
Maar noem me een bofkontje. Net zoals voorheen.

aanmelden homepage

Ik we​ns hulp

Vraag gratis ondersteuning door vzw Boeren op een Kruispunt:

Ja, ik wens hulp

Of bel gratis 0800 99 138

Top