Je bent hier : Tips
woensdag , november , 30 2022

Nieuwe oplossingen en tips

17

Kinderen informeren en betrekken bij overlijden van een naaste

geplaatst op
Kinderen informeren en betrekken bij overlijden van een naaste

Bezoek in de ziekenhuizen en rusthuizen is beperkt of niet mogelijk. Dit heeft tot gevolg dat er ook geen afscheid meer genomen kan worden van mensen die niet door Coronabesmetting overlijden. Enkel op de palliatieve afdeling, pediatrie en neonatologie is nog zeer beperkt bezoek mogelijk, in afspraak met de verpleging.

Voor kinderen maakt het dit extra moeilijk. Zij zien al langere tijd hun grootouders of andere familieleden niet meer en kunnen enkel contact houden via Skype, Facetime, Whatsapp enzovoort. De verpleging in de rusthuizen doet er alles aan om het contact zoveel mogelijk te laten plaatsvinden.

Tracht kinderen dan ook zoveel mogelijk te betrekken in het afscheid nemen van op afstand. Laat hen tekeningen maken, videoboodschappen opnemen, telefoneren enz. Geef ze de boodschap dat het heel belangrijk is voor de stervenden om te voelen dat er aan hen gedacht wordt. Nu het niet meer in het bijzijn van de familie kan, is het zoeken naar andere manieren.

Condoleren

Leg aan kinderen uit dat condoleren nu gebeurt door bijvoorbeeld je hand op je hart te leggen. Dus het is belangrijk te overwegen wat het zwaarst weegt. Zorg eventueel voor beeldcontact via Skype, Facetime, Whatsapp met de grootouders en/of andere belangrijke personen. Maak foto’s of een video om te delen voor wie dit graag wil. Ook voor de kinderen kan dit in een latere fase fijn zijn. Wat extra waardevol is, is om de kinderen zelf foto’s te laten maken of te laten filmen. Zij nemen vaak een ander perspectief dan volwassenen.

De uitvaart

Ook bij de uitvaart gebeurt het condoleren met de hand op het hart en een kleine buiging of met het namasté gebaar.

Eventueel kunnen kinderen iets maken zoals een wensboom of een slinger met tekeningen die bij de dienst gebruikt wordt en lezen volwassenen tekst van kinderen voor of kunnen kinderen zelf een bijdrage aan de dienst leveren via vooraf opgenomen videobeelden.

Maar je kunt mogelijkheden creëren om thuis, in eigen kring, een ritueel te doen, met de foto van de overledene, kaarsen aan te steken, iets te vertellen over de overledene, kinderen kunnen herinneringen ophalen, samen kun je naar muziek luisteren die passend is en er kan een mooie tekst voorgelezen worden.

Herdenkingsdiensten

Over een tijd, als de beperkingen voorbij zijn, kan alsnog een herdenkingsdienst plaatsvinden in grotere kring. Het zal per gezin verschillend zijn of hier behoefte aan is. Sommige gezinnen kondigen het nu in de rouwadvertentie en op de rouwkaart al aan. Het is echter nu nog niet te voorspellen vanaf wanneer deze zullen mogen doorgaan. Mogelijks duurt dit nog maanden.

Rouw

We hebben nog geen idee wat de omstandigheden van het overlijden en deze beperkte vorm van afscheid nemen gaat betekenen voor het rouwen van mensen en specifiek voor rouwende kinderen.

Voor kinderen is een vertrouwde volwassene die houvast biedt het meest belangrijke. We hebben op dit moment op allerlei zaken geen invloed. We weten wel dat buitengesloten worden, met alle goede bedoelingen overigens, en niet terecht kunnen met je vragen en je emoties voor kinderen een slecht uitgangspunt is om met hun verlies om te gaan.

Wat we kunnen doen en waar we invloed op hebben, is aan hoe wij als baken aanwezig zijn voor kinderen en hen zo goed als mogelijk informeren, betrekken en recht doen aan hun specifieke behoeften. Dat vergt overigens in eerste plaats ook goed voor je zelf (laten) zorgen. Kinderen hebben het meeste aan je als jij rustig en kalm bent en zo goed mogelijk (gezien de omstandigheden) in je vel zit. Dat wil niet zeggen dat je emoties moet verbergen maar je kunt ze met de kinderen delen en samen verdrietig zijn. En ze soms even ondertitelen. ‘Mama werd net even heel boos, dat zijn grote mensen ook wel eens. Sorry, als je daarvan ge­schrokken bent. Laten we elkaar maar even vasthouden, is dat goed?’ Je hoeft geen perfecte ouder te zijn, en sorry zeggen is een goede smeerolie in de relatie met kinderen. Sluit kinderen in, ook in deze voor iedereen zo moeilijke periode.

Interessante bronnen

  • Riet Fiddelaers-Jaspers www.omgaan-met-verlies.nl
  • Met aanvulling van Lies Scaut voor de Belgische versie. Lies is verbonden aan De Weg Wijzer, Expertiscentrum Trauma en Rouw www.dewegwijzer.org
  • Fiddelaers-Jaspers, Riet (z.j.). Bo de Beer neemt afscheid. Heeze: In de Wolken (ook in de vorm van een app).
  • Fiddelaers-Jaspers, R. & Fiddelaers, R. (2018-14). De meest gestelde vragen over kinderen en de dood. Heeze: In de Wolken.
  • Fiddelaers-Jaspers, R. (2019-10). Als iemand dood gaat. Wat jij wilt weten over doodgaan, begraven en cremeren. Heeze: In de Wolken.
  • Fiddelaers-Jaspers, R. (2019). Een rugzak vol verdriet. Kwetsbaarheid én kracht van rouwende jonge mensen. Utrecht: Ten Have.
  • Fiddelaers-Jaspers, R. (2020-14). Jong verlies. Rouwende kinderen serieus nemen. Kampen: Ten Have.
  • Fiddelaers-Jaspers, R. (2018-4). Wanneer word je dood? Veel gestelde vragen over kinderen en afscheid. Utrecht: Ten Have.
  • Keirse, M. (2020). Kinderen helpen bij verlies. Een boek voor al wie van kinderen houdt. Tielt: Lannoo.
  • Roosmalen, T. van, Fiddelaers-Jaspers, R. & Lavell, M. (2020). Een pleister tegen tranen. Ondersteuning van kinderen en jongeren met een ernstig zieke ouder. Heeze: In de Wolken.
  • Scaut, L. (2015). DoodGewoon; Kinderen begeleiden bij rouw. Houten: LannooCampus.
  • Scaut, L. (2020). Dood zijn, is dat voor altijd? En alle andere vragen van kinderen over de dood. Antwerpen: Van Halewyck.
  • Zie voor prentenboeken www.in-de-wolken.nl
  • Mijn herinnering aan jou: Een rouwapp voor kinderen www.mijnherinneringaanjou.be
  • https://www.omgaan-met-verlies.nl/upload/3866a7_Kindereninformerenbijove.pdf
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rouwverwerking
  • https://wijrouwenmee.be  

Bron: Expertisecentrum Omgaan met Verlies maart 2020

Posted in: Algemeen | Tags: rouwen , corona , overlijden , kinderen | Comments (0) | View Count: (962)
Comment function is not open

Help ons door onze tips te delen

Ontvang de meest gelezen tips elke maand in je mailbox door je in te schrijven op de nieuwsbrief.

aanmelden homepage

Ik we​ns hulp

Vraag gratis ondersteuning door vzw Boeren op een Kruispunt:

Ja, ik wens hulp

Of bel gratis 0800 99 138
Of 09 330 67 43