Je bent hier : Verhalen  >  Uitgebreide verhalen  >  Vader is onmisbaar
dinsdag , maart , 19 2019

Vader is onmisbaar

Vader is onmisbaar

Jonge boeren zijn maar wat content met vaders hulp: die is goed en gratis

"Wat moet ik als mijn vader niet meer kan?", vroeg de 39 jarige melkveehouder zich af.
"Sinds opa niet meer komt, worden de koeien niet meer tochtig" is ook zo'n spraakmakende Boerderij.nl-titel, die hem er doet aan denken, dat pa hem toch veel werk uit handen neemt.

Zijn vader kwam nog elke dag helpen. Opruim- en herstelklusjes, tijdrovende controlewerkjes, eenvoudige praktische hulp. Dat kwam de opvolger goed uit, want hij had zijn handen vol met alle andere dingen die op het bedrijf moeten gedaan worden.

Extra hulp is dan altijd welkom, helemaal als je zo'n hulp niets hoeft uit te leggen. Vader weet immers waar alles staat en hoe alles werkt. En, niet onbelangrijk, vader kost niets.

De jonge boer schaamde zich wel even bij het verwoorden van deze voordelen, maar het was wel waar. Een losse kracht inhuren is veel duurder dan een vader die elke dag komt helpen. Dat doet vader trouwens niet met tegenzin.

Er zijn af en toe irritaties en discussies: jonge boeren hebben andere toekomstplannen dan de vorige boer. De oudere boeren kunnen een ervaring voorleggen, die de haalbaarheid van die toekomstplannen sterk nuanceert. Dit leidt ongetwijfeld tot discussies, soms felle discussies. Fel zoals alleen boeren tegenover mekaar kunnen discussiëren. Maar na de discussie blijven zowel pa als de opvolger altijd achter hun gezamenlijk project staan, ook al is het al jaren het project van de opvolger geworden.

Vader blijft graag komen. Omdat hij het tof vindt, omdat hij weet dat het nodig is, omdat hij zich niet wil ophouden bij oude mensen, die al lang niet meer kunnen werken, zoals hij dit kan. Dat vindt hij enerzijds een prettig gevoel.

Anderzijds vragen pa en de opvolger zich ook wel af hoe het zou gaan zonder deze hulp.
Wat als vader er op een dag geen zin meer in zou hebben? Of als zijn gezondheid minder zou worden? Wat als vader op een dag zou bellen met de mededeling: " Jongen, luister eens, vanaf vandaag komt ik niet meer?'.

Dan was er misschien wel minder irritatie, maar er zou een hoop werk blijven liggen.
Hoe zou de zoon dat allemaal voor elkaar krijgen? Met wie moet hij nu ineens over zijn te maken beslissingen discussiëren? Samen overwegingen maken leidde wel dikwijls tot felle discussies, maar ondertussen zagen zowel pa als de opvolger het bedrijf er wel beter van worden.

In het geval van de opvolger, die nog vrijgezel is, komt deze overweging extra zwaar over. De druk om een einde aan zijn vrijgezellenbestaan te maken, wordt hiermee soms extra groot. Of realiseert hij zich dat hij meer noodzakelijke competenties voor een geslaagd ondernemerschap moet gaan inhuren. Alleen is de ingehuurde hulp voor administratie of loonwerk wel duur voor deze alleengaande ondernemer, die minder dan 25 Euro per uur verdient. Is afbouwen en verminderen dan de enige optie? De vraag alleen is al rottig genoeg, om er niet mee bezig te zijn, laat staan het zoeken naar een aanvaardbare oplossing.

Ook voor de gehuwde jonge boer-opvolger, is een vervanging van pa niet zo voor de hand liggend.
Zijn vrouw inschakelen? Per maand stoppen er steeds meer echtgenotes om fulltime op het bedrijf mee te werken. (zie statistiek). Dit betekent dat soms ook vrouwlief in een andere leefwereld terecht komt en dat ze zich -na haar fulltime job én het huishouden- niet nog eens kan druk maken over de dagelijkse beslommeringen van de boer.

De klusjes, die pa deed, kunnen misschien ingevuld worden door de kinderen? Ze kunnen hiermee leren werken en arbeid leren waarderen als een aangename tijdsbesteding. Arbeidsethiek, zoals boeren het al generaties aan mekaar doorgaven. Anderzijds willen bewuste ouders hun kinderen zelf laten kiezen om boer te worden. Om sociaal mee te kunnen draaien, worden kinderen van jongsaf ook al geïntroduceerd in vele activiteiten buiten de boerderij: hiermee zijn de jongeren minder beschikbaar op het moment grootvader zijn werk niet meer kan doen.

Een andere ondernemer denkt wellicht aan inhuren van arbeid. Dit zou echter de kostprijs verhogen en de marges verlagen. Zou dit de investeringsruimte en leencapaciteit verminderen? Kan een boer, die -zelfs met de hulp van pa- minder dan 25.000 euro overhoudt, zich een efficiënt advies van 80 Euro per uur veroorloven?

Het idee dat pa niet meer zou komen helpen, bezorgt dus menig boer nachtmerries. Net zoals in vele andere bedrijven, is het kunst om zelf de opties eerlijk aan te passen aan de (technische, financiele en persoonlijke) mogelijkheden van de opvolger en zijn bedrijf.

Zo lang pa nog meedraait op het bedrijf, moet continu er alles opgericht worden om een rendabel bedrijf te organiseren, dat zonder de hulp van vader ook nog technisch en financieel rond draait.
Dit betekent soms dat er keuzes gemaakt moeten worden die noch vader noch de zoon als aangenaam ervaren.

Zolang de keuze niet gemaakt is, bezorgt het onzeker gevoel voor de ondernemer-opvolger meerdere nachtmerries. En kan pa zelf niet zien, dat zijn opvolger het goed zal doen en gelukkig zal zijn.

Naar Margreet Wellink op www.boerderij.nl

Op zoek naar ondersteuning
of een luisterend oor?

Bel gratis naar 0800.99.138.

Verder naar Uitgebreide verhalen van adviesvragers

Top